Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου 2020

Οι Μιμόζες ανθίζουν το Φεβρουάριο






Ούτε μιαν ανάσα δεν παίρνεις
χωρίς να στηρίζεσαι στην αοριστία του μέλλοντος


χωρίς να στηρίζεσαι στην αοριστία του μέλλοντος.

Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2020

Πέμπτη, 6 Φεβρουαρίου 2020

Πέμπτη

Είναι Πέμπτη. Αυτό δεν προσθέτει τίποτα.
Είναι απόγευμα. Αυτό αφαιρεί.
Είναι καιρός βροχερός. Αυτό περιπλέκει.
Είσαι μόνος σου, κι αυτό προσθέτει, αφαιρεί, περιπλέκει.

Κ.Δ.

Δευτέρα, 27 Ιανουαρίου 2020

Φούγκα θανάτου

Μαύρο γάλα της αυγής το πίνουμε το βράδυ το πίνουμε το μεσημέρι και πρωί το πίνουμε τη νύχτα
πίνουμε και πίνουμε σκάβουμε τάφο στους αιθέρες εκεί δεν θα ’ναι στριμωχτά
Ένας άνδρας κατοικεί το σπίτι παίζει με τα φίδια γράφει γράφει όταν πέφτει το σκοτάδι στη Γερμανία τα χρυσά σου μαλλιά Μαργαρίτα
αυτά γράφει και βγαίνει από το σπίτι και τ’ αστέρια αστράφτουν σφυρίζει στους μολοσσούς του να ‘ρθουν σφυρίζει στους Εβραίους του να βγουν τους βάζει να σκάψουνε τάφο στη γη
μας διατάζει παίξτε να χορέψουμε
Μαύρο γάλα της αυγής σε πίνουμε τη νύχτα σε πίνουμε το πρωί και μεσημέρι σε πίνουμε το βράδυ
πίνουμε και πίνουμε
Ένας άνδρας κατοικεί το σπίτι παίζει με τα φίδια γράφει γράφει όταν πέφτει το σκοτάδι στη Γερμανία τα χρυσά σου μαλλιά Μαργαρίτα
Τα σταχτιά σου μαλλιά Σουλαμίτις σκάβουμε τάφο στους αιθέρες εκεί δεν θα’ ναι στριμωχτά
Φωνάζει σκάψτε τη γη πιο βαθιά εσείς εκεί κι εσείς οι άλλοι τραγουδήστε και παίξτε
αρπάζει το σίδερο από τη ζώνη του και το κραδαίνει τα μάτια του είναι γαλανά
πιο βαθιά τη σκαπάνη εσείς κι εσείς οι άλλοι παίξτε παίξτε να χορέψουμε ...

Paul Celan
Σουλαμίτισσες με σταχτιά μαλλιά ... 
( Μαθήτριες του Ισραηλιτικού σχολείου θηλέων στην Καβάλα περί το 1900).

Παρασκευή, 17 Ιανουαρίου 2020

Παρασκευή, 3 Ιανουαρίου 2020

Μια Ελληνίδα φωτογράφος

Ιδιοφυής ερασιτέχνις φωτογράφος της προπολεμικής και μεταπολεμικής Ελλάδας, η Μαρία Χρουσάκη γεννήθηκε το 1899 στη Σμύρνη. Η οικογένειά της μετοίκησε στην Αθήνα πριν το 1922 προσφέροντάς της  τη ζωή της μεγαλοαστικής κοινωνίας της εποχής.  Παρακολούθησε μαθήματα σχεδίου και ζωγραφικής κοντά στο ζωγράφο Παύλο Μαθιόπουλο, γεγονός που επηρέασε τη ματιά της στο στήσιμο της εικόνας τοπίου. 
Από το 1926 εθελόντρια αδελφή του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, περιηγήθηκε με τις αποστολές στις οποίες υπηρέτησε, ολόκληρη τη χώρα φωτογραφίζοντας  αδιάκοπα  στον ελεύθερο χρόνο όταν της επέτρεπαν τα χειρουργεία. Οι σεισμοί της Ιερισσού το 1932,  το Αλβανικό μέτωπο 1940-41, ο ενθουσιασμός για την απελευθέρωση της Αθήνας στις 18/10/44 αλλά και κάθε δραστηριότητα του Ερυθρού Σταυρού σε άγνωστα -μέχρι τότε- νησιά της Ελλάδας, αποτελούν σημαντικές ενότητες του έργου της.  
Η Χρουσάκη υπηρέτησε με τον ίδιο ζήλο και δυναμισμό το ανθρωπιστικό της έργο όσο και τη φωτογραφία. Ευαίσθητη, γενναιόφρων, με σπάνια συμπόνια για τους ανθρώπους αλλά μοναχική και εσωστρεφής, ίσως λόγω μιας «δια βίου ερωτικής απόρριψης» σύμφωνα με τον ανιψιό της 'Ιωνα Βορρέ. 
Το 1971 παρέδωσε το αρχείο της που αποτελείτο από 15.000 πλάκες αρνητικών και 35 λευκώματα στην Εθνική Πινακοθήκη. Το έργο της, χωρίς  να έχει ιδιαίτερα πρωτοποριακό χαρακτήρα καταφέρνει και ξεπερνά τους περιορισμούς που χαρακτηρίζουν τη φωτογραφική αισθητική εκείνης της εποχής. Όσον αφορά τις απεικονίσεις ανθρώπων της υπαίθρου, οι φωτογραφίες της από καλλιτεχνική άποψη είναι σαφώς ανώτερες από τις αφύσικες ή μελλοδραματικά στημένες εικόνες της Έλλης Σαραϊδάρη (Nelly΄s). Ανέπτυξε μια λιτότερη και δυναμικότερη αντιμετώπιση του τοπίου που κάποιες φορές άγγιζε τα όρια της αφαίρεσης.
Ανήκε στην ίδια γενιά με τη Βούλα Παπαϊωάννου, όπως και με τους Σπύρο Μελετζή και Κώστα Μπαλάφα. Στα 40 χρόνια της δραστηριότητάς της (1917-1958) κατάφερε να συνδυάσει την καλλιτεχνική φωτογραφία με τη φωτογραφική μαρτυρία, καταθέτοντας πολύτιμες και αφτιασίδωτες εικόνες της Ελλάδας μιάς ξεχασμένης πλέον εποχής.
Η δουλειά της έγινε γνωστή μόλις το 2000.





Στα μέσα της δεκαετίας του ΄50 η Μαρία Χρουσάκη ευρισκόμενη σε αποστολή του Ερυθρού Σταυρού στην Καβάλα, φωτογράφισε  την πόλη αλλά  και τη Θάσο. 
Κάποιες από τις φωτογραφίες της από το αρχείο της στην Εθνική Πινακοθήκη.
1. Η αποστολή του Ε.Ε.Σ. επί του Σάμος.

2,3. Ο τάφος της μητρός του Μωχάμετ 'Αλη.
4. Μακρύαμμος.


Δευτέρα, 30 Δεκεμβρίου 2019

Φως και Φαντασία, Εντύπωση και Αποτύπωση

Τι είναι αυτό που βλέπουμε;
Είναι πραγματικότητα ή κάτι που ο καθένας αντιλαμβάνεται αλλιώς;
Πως μετασχηματίζεται η οπτική αποτύπωση από την επίδραση του φωτός;
Πώς "ακατέργαστες" κατασκευές από ευτελή και ανακυκλώσιμα υλικά αποτυπώνουν, με την συνδρομή του φωτός, οικείες φυσιογνωμίες;
Πώς οι βασικές φιλοσοφικές αρχές του Πλάτωνα προβάλλονται απλά και κατανοητά μέσα από τον κατάλληλο φωτισμό περίπλοκων και "αδιαμόρφωτων" κατασκευών χάρη στη φαντασία και την επιδεξιότητα του καλλιτέχνη;
Αυτό που βλέπουμε είναι μονοσήμαντο ή επιδέχεται πολλών ερμηνειών;

Αυτά και άλλα τόσα και περισσότερα φιλοσοφικά και μη ερωτήματα παρουσιάζονται με μια εξαιρετική και εμπνευσμένη δουλειά ενός πρωτοποριακού καλλιτέχνη στο "ΣΠΙΤΙ της ΣΚΙΑΣ", στην Ξάνθη!

Κυριακή, 22 Δεκεμβρίου 2019

Ηλιοστάσιο

Αυτήν την Κυριακή έχουμε χειμερινό ηλιοστάσιο. Σταματάει να μικραίνει η μέρα και από αύριο αρχίζει να μεγαλώνει. 
Τι καλύτερο δώρο να περιμένουμε
από τη διάψευση του φόβου ότι θα νυχτώνει για πάντα και την επιβεβαίωση ότι ο ήλιος τελικά είναι ανίκητος.

Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου 2019

Ένα παλιό θερινό σινεμά ...

Τα καλοκαίρια , στις αρχές της δεκαετίας του ΄50, το καβαλιώτικο ... Broadway μετακόμιζε  από την οδό Ομονοίας στην κεντρική πλατεία. Εκεί υπήρχαν τρεις θερινοί κινηματογράφοι: ο «ΕΣΠΕΡΟΣ» στην οδό Ι. Δραγούμη, εκεί που βρίσκεται σήμερα η Εθνική Τράπεζα, ο «ΖΕΦΥΡΟΣ», στο σημείο που βρίσκεται το περίπτερο του Ε.Ο.Τ. κι ένας ακόμη πολύ μικρός, το θερινό «ΑΤΤΙΚΟΝ», στη γωνία Φιλελλήνων και Μ. Αλεξάνδρου. Ο «ΕΣΠΕΡΟΣ», ήταν ο μεγαλύτερος  θερινός κινηματογράφος της πόλης , με παρτέρια, μεγάλη οθόνη και μια τεράστια σκηνή και εκτός από τις πολύ ωραίες ταινίες που πρόβαλε, φιλοξενούσε τα καλοκαίρια διάφορα θεατρικά σχήματα, κυρίως επιθεωρήσεις  αλλά και πρόζες.
Εγκαινιάστηκε τη Δευτέρα  2 Ιουνίου 1947 με την ταινία της Metro-Goldwyn-Mayer, "Δυο κορίτσια κι ένας ναύτης''(παραγωγής 1944).   «Mόλις ο κινηματογράφος άνοιξε τις πύλες του παρατηρήθηκε τέτοια κοσμοσυρροή, ώστε οι διαχειριστές του αναγκάσθηκαν να κλείσουν τις πόρτες...» σχολιάστηκε  στην εφημερίδα Ταχυδρόμος, την επόμενη μέρα.
Στον Έσπερο προβλήθηκαν πολλές κινηματογραφικές επιτυχίες εκείνης της εποχής, όπως το ''Επτά Χρόνια Φαγούρα'' με τη Μέριλιν Μονρόε, ο θρυλικός '' Μάγος του Οζ'' με την Τζούντι Γκάρλαντ αλλά και ντοκιμαντέρ όπως ο γάμος της βασίλισσας Ελισάβετ της Αγγλίας.
Ένας από του θιάσους που έπαιξαν στη σκηνή του, ήταν ο θίασος της Μαρίκας Κοτοπούλη-Δημήτρη Μυράτ στη μουσικοχορευτική παράσταση το ''Έκτο Πάτωμα'' του Αλφρέντ Ζερί, τον Αύγουστο του 1952, στην οποία συμμετείχε και ο Ντίνος Ηλιόπουλος.
Στις 14 Οκτωβρίου 1952 ανακοινώθηκε στον τοπικό τύπο ότι «το ωραίον κινηματοθέατρον  που αποτελεί κόσμημα δια την πόλιν, δεν θα επαναλειτουργήσει πλέον και ότι πρόκειται να ξεκινήσει η κατεδάφισή του...». Τελικά ο  Έσπερος λειτούργησε και το καλοκαίρι του 1953. Στις 22 Αυγούστου 1954 θεμελιώθηκε στη θέση του το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας και το ξενοδοχείο ΑΣΤΗΡ. 

Σχόλιο: Μεταξύ των μεταπολεμικών κινηματογράφων της πόλης, εκτός των αναφερθέντων, λειτούργησαν κατά περιόδους  και η Ταράτσα των Ολυμπίων, τα Θερινά Διονύσια και το Θερινό σπίτι του στρατιώτη, μετέπειτα Ροδόπη.
Πηγές: 1. Αναστασιάδης Παναγιώτης, Δημοσιεύματα από εφημερίδες της εποχής.
2. Κελβερίδης Λευτέρης, Οι κινηματογράφοι της Καβάλας,Τα παλιά σινεμά.
3. Εφημερίδες '' Ταχυδρόμος'' και '' Πρωινή'.

Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2019

Παρασκευή, 1 Νοεμβρίου 2019

Αφανής μνήμη (II)

 Οι ελάχιστοι Εβραίοι που επέζησαν από το ολοκαύτωμα προσπάθησαν το 1945 να ανασυστήσουν την κοινότητά τους. Είχαν να παλέψουν για να ξαναρχίσουν τη ζωή τους σε μια πόλη που η κάθε της γωνία έκρυβε μνήμες των δικών τους που χάθηκαν. Κάποιοι από τους επιζήσαντες εκτοπίσθηκαν σε εξορία λόγω των φρονημάτων τους και κάποιοι φυλακίσθηκαν. Σύμφωνα με τα Αρχεία της Ισραηλιτικής Κοινότητας Καβάλας, στις αρχές του 1947, η Κοινότητα είχε 47 μέλη που κατοικούσαν στην Καβάλα και 8 που ζούσαν στην Ξάνθη. Μετέφεραν τη Συναγωγή τους σε άλλο κτίριο στην οδό Παύλου Μελά 10, δίπλα στην  παλιά που είχε καταστραφεί από τους Βούλγαρους.
Ένας από τους διασωθέντες ήταν ο Σαμπετάϊ ((Σάμπι) Τσιμίνο. Ο Σαμπετάϊ και ο πατέρας του Ααρών  στάθηκαν τυχεροί, γιατί το 1942 μαζί με άλλους Εβραίους στάλθηκαν ο πρώτος σαν εργάτης στη Μπελίτσα της Βουλγαρίας, ενώ ο πατέρας του εκτός του Στρυμόνα. Το Μάρτιο του 1943 ο Σαμπετάϊ ενώ εργαζόταν  σε καταναγκαστικά έργα συντήρησης του σιδηροδρομικού δικτύου 
στη Βουλγαρία, είδε σε ένα ανοιχτό βαγόνι συρμού τη μητέρα, τα πέντε αδέρφια του, τους θείους, τις θείες του και πολλά ξαδέρφια του. '' Σάμπι να προσέχεις'', του φώναξε η μητέρα του. 
" Σώσε μας'', ούρλιαζαν τα αδέρφια του. Κατάλαβε ότι το κακό ήταν μπροστά του. Αυτή ήταν η τελευταία εικόνα που είχε από τους δικούς του και  μέχρι το Νοέμβρη του 2003  που πέθανε στοίχειωνε τα όνειρα του κάθε βράδυ. Ο Σαμπετάϊ γύρισε στην Καβάλα, όπου γνώρισε τη γυναίκα του Μπέλα και απέκτησαν δύο παιδιά. 
'' Ήμασταν μόνοι μας. Δεν βρήκαμε τίποτε. Τα φτιάξαμε όλα από την αρχή, αλλά η ψυχή δεν ξαναφτιάχνεται. Δεν θέλαμε να έχουμε μνήμες, γιατί αυτές πονούσαν πολύ. Πάντα η πληγή θα μένει ανοιχτή'', εξομολογήθηκε χρόνια μετά σε ένα ντοκυμαντέρ για το Ολοκαύτωμα.
Πάντα χαμογελαστός, ευθυτενής, ευφραδής, ο Σαμπετάϊ ήταν ο μοναδικός Εβραίος της πόλης το 2003, τη χρονιά που πέθανε.  
Σήμερα κανένας Εβραίος δεν ζει στην Καβάλα.
Φωτογραφίες:
1. Ο Σαμπετάϊ Τσιμίνο, φωτογραφημένος το 1980 από τον Morrie Camhi.
2. Το σπίτι της οικογένειας Τσιμίνο στην οδό Κολοκοτρώνη.
3. Μερικοί από τους 1484 Καβαλιώτες Εβραίους που θανατώθηκαν στην Τρεμπλίνκα.
Κείμενο:
1. Σαπφώ Αγγελούδη, ΚΑΒΑΛΑ 1912-2015
2. Ιωσήφ Μεβοράχ, Οι Εβραίοι στη Μέκκα του Καπνού.

Κυριακή, 13 Οκτωβρίου 2019

Πανσέληνος του Οκτωβρίου




Φαίνεται η πολιτεία τσιμεντένια κι αέρινη, 
ασβεστωμένη με φεγγαρόφωτο τόσο αδιάφορη κι άυλη, τόσο θετικὴ σαν μεταφυσικὴ ...

Τρίτη, 8 Οκτωβρίου 2019

Δημόσια Διοίκηση και Αξιοκρατία: Μια Δύσκολη Σχέση

 Για κάθε καλή θέση του Δημοσίου υπάρχουν διάφορες κατηγορίες υποψηφίων:
1. Υποψήφιοι βουλευτές, που απέτυχαν να εκλεγούν.
Όχι κατ' ανάγκη στον ίδιο Νομό. Μπορεί και σε κάποιον κοντινό, συνήθως όμορο.
2. Πολιτευτές, που έναντι υποσχέσεων απέσυραν την υποψηφιότητά τους για βουλευτές επειδή δεν χωρούσαν αριθμητικά ή γεωγραφικά.
3. Άτομα που κατά την προηγούμενη τετραετία απέδειξαν την κομματική τους συνέπεια και πειθαρχία σε άλλα ζητήματα εκτός εκλογών.
Συνήθως έναντι γενικών υποσχέσεων.
4. Προσωπικοί φίλοι ή/και συνεργάτες υψηλόβαθμων κομματικών ή/και κυβερνητικών στελεχών.
Συνήθως λιγότερο γνωστοί ή και παντελώς άγνωστοι.

Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2019

Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2019

Δίπλα στη θάλασσα του φθινόπωρου




1η Οκτωβρίου σήμερα, για όσους μετράνε με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, 62η μέρα του Αυγούστου για όσους μετράνε με το καλοκαιρινό ημερολόγιο.
Όπως και να μετράει κανείς, το καλοκαίρι συνεχίζεται, οι μέρες είναι ακόμη ηλιόλουστες και ζεστές.
Η θάλασσα στα καλύτερά της, αλίμονο αν κόψουμε τα μπάνια, ευκαιρία για μερικές ακόμη βουτιές αισιοδοξίας και δύναμης, αντίδοτο στον επερχόμενο χειμώνα.
Εξάλλου έχουμε τόση θάλασσα μπροστά μας ... 




Μια μεγάλη θάλασσα στο τετράγωνο είναι μάλλον ένα πέλαγος μια μεγάλη θάλασσα στον κύβο είναι ο βαθυστέναχτος ωκεανός… [Πηγή: www.doctv.gr]